ตาก เยือนถิ่นป่าเขาลำเนาไพร ล่องแก่งแม่น้ำแม่กลอง กับที่สุดของที่สุดที่ ทีลอซู -  ข้อมูลทั่วไป

ผจญไพรในอุ้มผาง เส้นทางแห่งความงามของป่าเขียวและธารน้ำ ความเป็นที่สุดที่ยังรอคุณมาสัมผัส

สีเขียวขจีอันงดงามวางตัวอย่างเรียบง่ายและเป็นกันเอง คล้ายเป็นสิ่งดึงดูดให้
สองเท้าออกก้าวเพื่อพิสูจน์ความงามนั้น ไหนจะความสวยงามของน้ำตกทีลอซู
จุดหมายเบื้องหน้าที่แทบจะอดใจไม่ไหว จนอยากชื่นชมความงามนั้นโดยเร็ว ทั้งยังวิถีชีวิตของชาวเขา ความเรียบง่ายท่ามกลางป่าไม้และสายน้ำ ที่ยังหยัดยืนต่อสู้กับความเปลี่ยนแปลงท่ามกลางวันเวลาที่ผ่านผัน ความประทับใจในทุกช่วงก้าวคือรางวัลสำหรับนักเดินทาง ผู้ต้องการบันทึกเรื่องราวในอีกหน้าหนึ่งของความทรงจำ

"อุ้มผาง" นับเป็นเมืองท่องเที่ยวในอ้อมกอดของผืนป่า และหุบเขาสูงแห่งสุดท้ายของประเทศไทยที่ยังเหลืออยู่ ผู้ไปเยือนอุ้มผางโดยทางรถยนต์จะได้สัมผัสกับความงามของ "ถนนลอยฟ้า" ซึ่งเป็นแนวถนนลาดยางที่
คดเคี้ยว 1,219 โค้งลัดเลาะไปในป่าใหญ่และสันเขาสูงสลับซับซ้อน

สถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ
น้ำตกทีลอซู เป็นน้ำตกเขาหินปูนขนาดใหญ่กลางป่าตะวันตก ตั้งอยู่ที่ความสูงจากระดับน้ำทะเล 900 เมตร เกิดจากลำห้วยกล้อทอ มีน้ำไหลตลอดปี ความกว้างของน้ำตกประมาณ 500 เมตร แวดล้อมด้วยป่าดงดิบที่
สมบูรณ์สวยงาม เพียงได้เห็นความงามและความมหัศจรรย์ ก็จะรู้ว่าทำไมน้ำตกทีลอซูถึงติดอันดับ 1 ใน 6
ของโลก และเป็นน้ำตกที่สวยที่สุดในประเทศไทย

การเดินทางไปน้ำตกทีลอซูนั้นไม่ยากและไม่ง่าย หากไปทางรถยนต์ควรใช้รถปื๊คอัพ หรือรถขับเคลื่อน 4 ล้อที่มีสมรรถนะสูงเท่านั้น โดยสามารถเข้าถึงที่ทำการเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง เฉพาะในระหว่างเดือนพฤศจิกายน - พฤษภาคม เท่านั้น ในช่วงเดือนอื่นๆ ต้องใช้วิธีล่องแก่งแล้วเดินเท้าแทน

การไปท่องเที่ยวเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง หรือน้ำตกทีลอซู นักท่องเที่ยวทุกคนจะต้องดำเนินการขออนุญาตก่อน โดยผ่านการประทับตรา สป.7 จากกรมป่าไม้ (แบบฟอร์มดังกล่าวสามารถติดต่อผ่านชมรม
ส่งเสริมการท่องเที่ยวและอนุรักษ์อุ้มผาง) เพราะพื้นที่นี้ไม่ใช่พื้นที่ท่องเที่ยว เป็นการอนุญาตให้เข้าไปในฐานะผู้ศึกษาธรรมชาติ ทั้งนี้เนื่องจากช่วงเวลาเทศกาลจะมีนักท่องเที่ยวจำนวนมากเดินทางเข้ามาในเขตอำเภอ
อุ้มผาง โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่น้ำตกทีลอซู ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาความแออัดในแหล่งธรรมชาติ ปัญหาเรื่องขยะ ห้องสุขาไม่เพียงพอ ตลอดจนถนนได้รับความเสียหาย

คำว่า ทีลอซู เป็นภาษากะเหรี่ยง แปลว่า น้ำตกดำ การเดินทางใช้เส้นทางบ้านแม่กลองใหม่ - บ้านเปิ่งเคลิ่ง ระยะทาง 20 กิโลเมตร ถึงด่านป่าไม้เดลอแยกซ้ายมือจากถนนใหญ่ เป็นทางลำลองประมาณ 27 กิโลเมตร ถึงเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง จากนั้นเดินเท้าอีก 3 กม. ถึงน้ำตกทีลอซู

การล่องแพ นักท่องเที่ยวสามารถติดต่อผ่านบริษัททัวร์ที่จัดล่องแพในอำเภออุ้มผางได้ โดยติดต่อได้ที่ ชมรมส่งเสริมการท่องเที่ยว และอนุรักษ์อุ้มผาง โทรศัพท์ 0 5556 1338

ล่องแก่งแม่น้ำแม่กลอง ต้นทางจากตัวอำเภออุ้มผาง ล่องไปตามลำห้วยอุ้มผาง ก่อนออกสู่แม่น้ำแม่กลอง
ชมธรรมชาติอันงดงาม ผ่านน้ำตกทีลอจ่อ ซึ่งเป็นน้ำตกที่ไหลมาจากยอดผาสูงชัน สายแตกกระเซ็นเป็นละอองคล้ายสายฝน สามารถแวะพักเล่นน้ำได้ จากนั้นล่องเรือผ่านธารน้ำร้อนจนถึงแก่งตะโค๊ะบิ บริเวณนี้น้ำจะไหลเชี่ยวเป็นที่ชื่นชอบของนักท่องเที่ยว จากนั้นเดินทางผ่านผาเลือด ผาผึ้ง ผาบ่อ ถึงท่าทราย ใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมง เดินทางต่อโดยรถยนต์ที่มีสภาพดี สมรรถนะสูง ไปเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง ใช้เวลาประมาณ 45 นาที จากเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง ต้องเดินเท้าไปน้ำตกทีลอซู ใช้เวลาประมาณ 45 นาที ในช่วงฤดูฝนเส้น ทางรถยนต์จะปิดตั้งแต่ มิถุนายน - พฤศจิกายน ของทุกปี นักท่องเที่ยวสามารถพักค้างแรมได้ที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง โดยติดต่อผ่านชมรมส่งเสริมการท่องเที่ยว และอนุรักษ์อุ้มผาง
โทร. 0 5556 1338

ช่วงฤดูกาลที่เหมาะสมในการล่องแก่งคือ เดือนพฤศจิกายน - เดือนพฤษภาคมของทุกปี การล่องแพช่วงฤดูฝนจะมีอันตรายมากเนื่องจากมีกระแสน้ำเชี่ยว และระดับน้ำลึก ทำให้การบังคับแพลำบากจึงไม่ควรล่องแพหน้าฝนอย่างเด็ดขาด ยิ่งไปกว่านั้นการเดินทางก็เป็นไปด้วยความยากลำบาก

บ้านกะเหรี่ยงปะละทะ เป็นหมู่บ้านกะเหรี่ยงเก่าแก่ อยู่ริมลำน้ำแม่กลองในเขตอำเภออุ้มผาง เป็นหมู่บ้านที่ได้รับการพัฒนา มีไฟฟ้า สถานีอนามัย และโรงเรียน ชาวกะเหรี่ยงที่นี่ยังนิยมการแต่งกายแบบวัฒนธรรมดั้งเดิมของตนเอง แต่ละบ้านจะมีหูกทอผ้าใช้ เลี้ยงสัตว์อย่าง หมู ไก่ สำหรับเป็นอาหาร เลี้ยงช้างไว้เป็นพาหนะในการเดินทาง ตลอดจนขนส่งข้าวของ ชาวกะเหรี่ยงส่วนใหญ่ทำอาชีพเกษตรกรรม

หากต้องการเดินทางเข้ามาศึกษาวิถีชีวิตชาวเขาในอำเภออุ้มผาง สามารถใช้เส้นทางอุ้มผาง - บ้านปะละทะ ประมาณ 27 กิโลเมตร ถึงหมู่บ้านกะเหรี่ยงปะละทะ และจากบ้านปะละทะสามารถเดินป่า หรือขี่ช้างไปบ้าน
กะเหรี่ยงโคทะ และน้ำตกทีลอซูได้ ทั้งยังเป็นจุดล่องเรือยางตามลำน้ำแม่กลองไปน้ำตกทีลอเร

ดอยหัวหมด เป็นอีกหนึ่งสถานที่ชมวิวทิวทัศน์อำเภออุ้มผาง อยู่ห่างจากอำเภอแม่สอด ลงไปทางใต้ตามทางหลวงหมายเลข 1090 ประมาณ 163 กิโลเมตร ลักษณะเป็นภูเขาที่เป็นแนวยาวหลายลูกติดต่อกัน บนภูเขานี้ไม่มีต้นไม้ใหญ่ขึ้นแต่มีต้นหญ้าเตี้ยขึ้นอยู่ทั่วไป แซมด้วยโขดหินเป็นระยะ มองจากด้านล่างขึ้นไปจะเห็นเหมือนพรมสีเขียวแซมด้วยโขดหิน ต้นไม้ และดอกไม้ บนยอดเขาจะมองเห็นบ้านอุ้มผาง และทิวเขาสลับ
ซับซ้อน มีทิวทัศน์ที่สวยงามมาก เหมาะสำหรับการชมพระอาทิตยขึ้น ทะเลหมอกยามเช้า รวมถึงการชม
พระอาทิตย์ตกในยามเย็น ลักษณะอากาศบนดอยค่อนข้างเย็นมีลมพัดอยู่ตลอดเวลา

การเดินทางไปดอยหัวหมดให้ใช้เส้นทางอุ้มผาง - บ้านปะละทะ ประมาณ 10 กม. มีจุดที่สามารถชมทิวทัศน์
สวยงาม 2 จุด คือ
1. บริเวณกิโลมเมตรที่9 โดยต้องเดินขึ้นภูเขาอีกประมาณ 20 นาที
2. บริเวณกิโลเมตรที่ 10 มีทางแยกซ้ายไปลานจอดรถและเดินเท้าอีก 5 นาที ควรไปถึงดอยหัวหมดก่อน
พระอาทิตย์ขึ้น

ถ้ำตะโค๊ะบิ อยู่ในเขตบ้านแม่กลองใหม่ ออกจากอุ้มผางใช้เส้นทางสายอุ้มผาง - แม่กลองใหม่ พอถึง กิโลเมตรที่ 7 มีทางเล็กเลี้ยวซ้ายเข้าไปอีกประมาณ 1 กิโลเมตร ถึงบริเวณหน้าถ้ำ ลักษณะของถ้ำคือ มีทางเดินลงไปเป็นชั้น ข้างในจะมีทางแยกหลายทาง จัดเป็นถ้ำขนาดใหญ่ เพดานถ้ำสูง ทางเดินกว้างขวางไม่มีกลิ่นอับ อากาศโปร่ง มีหินงอกหินย้อยสวยงาม มีความลึกประมาณ 3 กิโลเมตร

ที่พักแนะนำ
บ้านสวนบุญญาภรณ์ รีสอร์ท บ้านพักสไตล์ธรรมชาติริมน้ำ รีสอร์ทอยู่ติดถนนใหญ่ ถนนสายปะหละทะ
มีป้ายติดชัดเจน ราคาห้องพักอยู่ระหว่าง 200 - 2,000 บาท รีสอร์ทมีบริการนำเที่ยว ล่องแพ เดินป่า
เที่ยวน้ำตก และกิจกรรมอื่นอีกมาก ( 8/1 หมู่ 6 ถ.อุ้มผาง-ปะหละทะ ตำบลอุ้มผาง อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก 63170 โทร 0 5556 1093, 0 2589 4307 )

อุ้มผาง ฮิลล์ รีสอร์ท เหมาะสำหรับผู้ที่รักธรรมชาติ ป่าเขา พักผ่อนสบายๆ กับบ้านพักหลากสไตล์ ที่อิงแอบเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติ พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวก ทิวทัศน์ที่สวยงามของป่าไม้ ทิวเขา ราคาห้องพักอยู่ระหว่าง 100 - 2,000 บาท (53 หมู่ 6 ตำบลอุ้มผาง อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก 63110 โทร 0 5556 1063-4 www.umphanghill.com

ร้านอาหารแนะนำ
ร้านกระเพาะปลาริมเมย เป็นร้านอาหารเก่าแก่ที่เปิดมานานกว่า 35 ปี มีชื่อเสียงเป็นอันดับต้น ๆ ของอำเภอ ขึ้นชื่อเรื่องความอร่อย เรียกว่าใครมาถึงแม่สอด และมาถึงริมเมยแล้วต้องคอยมองหากระเพาะปลาเจ่านี้
เนื่องจากคุณภาพของกระเพาะปลาไม่เป็นรองที่ไหน นอกจากนี้ยังมีอาหารอื่นๆ อีกมากให้เลือกรับประทาน (147 หมู่ 2 ถนนสายเอเชีย ตำบลท่าสายลวด อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ร้านเปืดบริการ 07.30 - 19.00 น. โทร. 0-5556-3030)

สวนบุญญาภรณ์ อยู่ในบ้านสวนบุญญาภรณ์รีสอร์ท เปิดให้บริการตั้งแต่เวลา 10.00 - 22.00 น.
โทร. 0 5556 1093 โดยเมนูที่มาแล้วพลาดไม่ได้ ได้แก่น้ำพริกสวนบุญญาภรณ์, ยำน้ำตกทีลอซู

ของฝากจากตาก
เมี่ยงคำเมืองตาก เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า เมี่ยงจอมพล ส่วนประกอบ คือ มะพร้าวขูด ข้าวตากแห้งทอด ถั่วลิสงคั่ว กุ้งแห้ง แคบหมู มะนาว หัวหอมแดง ขิงหั่นเป็นชิ้นเล็ก ๆ พริกขี้หนูสด เต้าเจี้ยว ข้าวเกรียบ ชุบน้ำให้อ่อนตัวแล้วนำส่วนประกอบทั้งหมดห่อด้วยข้าวเกรียบ ใส่น้ำเต้าเจี้ยว ห่อให้พอดีคำ รับประทานเป็นของว่างซึ่งเป็นอาหารพื้นเมืองที่นิยมกันมากในจังหวัดตาก และจังหวัดใกล้เคียง หาซื้อได้บริเวณตลาดสดเทศบาลอำเภอ
แม่สอด

เส่งเผ่ และฮาละหว่า ชื่อของขนมหวานที่มาจากประเทศพม่า “เส่งเผ่” มีลักษณะคล้ายขนมข้าวเหนียวแดง
ที่ทำจากข้าวเหนียว น้ำอ้อย กะทิ ต่างกันตรงหน้าเส่งเผ่จะราดด้วยหัวกะทิแล้วปิ้ง หรือ อบหน้าจนเกรียม
รสชาติหวานมัน ส่วน “ฮาละหว่า” ตัวขนมทำจากแป้งข้าวเจ้า น้ำตาลทราย กะทิ เมล็ดสาคูเล็ก หน้าขนมทำเช่นเดียวกับเส่งเผ่ มีรสชาติหวานมัน แม่ค้าจะทำขนมนี้บรรจุในถาดกลม และตัดขายเป็นชิ้นเล็กๆ มีขายในตลาดสดเทศบาลอำเภอแม่สอด

กะบองจ่อ เป็นอาหารทานเล่นชนิดหนึ่ง ชื่ออาหารมาจากภาษาพม่า คำว่า จ่อ หมายถึง ทอด กะบอง หมายถึง ฟักทอง โดยจะนำฟักทองมาชุบแป้งก่อนทอด ทำให้มีสีเหลืองกรอบ เคล็ดลับความกรอบอยู่ที่ส่วนผสมแป้ง เรียกว่า แปมัง ที่มาจากพม่า ทำจากถั่วเหลืองอ่อน ปัจจุบันมิได้มีแต่ฟักทองเพียงอย่างเดียว แต่มีการนำผักชนิดอื่นมาทอดด้วย เช่น มะละกอดิบ น้ำเต้า ถั่วงอก โดยจิ้มน้ำจิ้มที่มีส่วนผสมของน้ำมะขามเปียก
น้ำอ้อยเคี่ยว เกลือ ถั่วลิสงป่น และกระเทียม มีรสชาติเปรี้ยวหวาน มีจำหน่ายทั่วไปในตลาดอำเภอเมืองตาก และอำเภอแม่สอด

อัญมณี แม่สอดนับเป็นศูนย์กลางการค้าอัญมณีชายแดนไทย - พม่าที่สำคัญ มีชื่อเสียงและเป็นที่รู้จักไปทั่ว หากมีโอกาสเดินทางมาแม่สอดก็สามารถแวะดูอัญมณีกันได้ หากถูกใจก็เลือกไปเป็นของฝาก โดยร้านค้ากระจายตัวอยู่บริเวณเทศบาลเมืองแม่สอด