เปิดตำนานสุโขทัย และศรีสัชนาลัย เมืองคู่บ้านคู่เมืองแต่ครั้งอดีตกาล -  ข้อมูลทั่วไป

เปิดตำนานสุโขทัย และศรีสัชนาลัย เมืองคู่บ้านคู่เมืองแต่
ครั้งอดีตกาล

สุโขทัย เมืองสำคัญทางประวัติศาสตร์ ที่มีทั้ง “ศรีสัชนาลัย” และ “เมืองเก่า
สุโขทัย” ในฐานะที่เคยเป็นศูนย์กลางความเจริญของอาณาจักรสุโขทัย เห็นได้อย่างชัดเจนจากอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย และอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ตราบวันนี้ศรีสัชนาลัยและเมืองเก่าฯ ยังคงเป็นศูนย์รวมการค้าและการท่องเที่ยว ที่นำรายได้หลั่งไหลเข้าสู่ท้องถิ่นมหาศาล

แดนดินราชธานีไทยในอดีตแห่งนี้ มีแหล่งโบราณสถานโบราณวัตถุอันเป็นมรดกทางวัฒนธรรมหลากหลาย หนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจนั้นต้องยกให้ “อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย” โบราณสถานที่
ยูเนสโกจัดให้เป็นเมืองมรดกโลก อยู่ห่างจาก อ.ศรีสัชนาลัย ลงมาทาง อ.สวรรคโลก 11 กิโลเมตร อยู่ในเขตหมู่บ้านพระปรางค์ ต.ศรีสัชนาลัย หากเดินทางไปจาก อ.เมืองฯ ต้องใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมง บริเวณที่ตั้ง
ของอุทยานฯ เรียกว่า “แก่งหลวง” แต่โบราณศรีสัชนาลัยชื่อ “เมืองเชลียง” แต่เมื่อกรุงสุโขทัยได้รับสถาปนาเป็นเมืองหลวง ได้มีการสร้างเมืองใหม่ขื้นมาชื่อ “ศรีสัชนาลัย” ให้เป็นเมืองลูกหลวงของสุโขทัยและเป็นเมืองศูนย์กลางการปกครองแทนเมืองเชลียง

ต่อมาเมื่อกรุงศรีอยุธยาขยายอำนาจขึ้นครองหัวเมืองทางเหนือ จึงเปลี่ยนชื่อเมืองศรีสัชนาลัยเสียใหม่ว่าเมืองสวรรคโลก ภายหลังจึงได้สถานะเป็นอำเภอของสุโขทัย

ภายในอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัยมีโบราณสถานและแหล่งโบราณคดีมากถึง 215 แห่ง บนพื้นที่ 45.14 ตารางกิโลเมตร ผ่านการบูรณะมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2502 เปิดให้ชมอย่างเป็นทางการเมื่อปี พ.ศ. 2533 แล้วปีต่อมาจึงได้รับการประกาศจากยูเนสโกให้เป็นมรดกโลก มีวัดสำคัญๆ มากมาย ได้แก่

วัดเขาพนมเพลิง ตั้งอยู่บนยอดเขาพนมเพลิงสูงประมาณ 80 เมตร ใกล้กับกำแพงเมืองด้านทิศตะวันออก
เฉียงเหนือ ทางขึ้นทำเป็นบันไดก่อด้วยศิลาแลง 144 ชั้น มีต้นไม้ใหญ่ร่มครึ้มตลอดสองข้างทาง มีเจดีย์
ประธานทรงลังกา ด้านหน้ามีวิหารขนาดหกห้อง ถัดมาเป็นศาลาขนาดเล็ก ด้านนอกมีกำแพงศิลาแลงสูงประมาณ 1 เมตร รายรอบด้วยเสาโคมไฟ ตามตำนานพงศาวดารเหนือกล่าวถึงเขาพนมเพลิงว่า เมื่อมหา
ธรรมราชาจะสร้างเมืองสรีสัชนาลัยนั้น ฤาษีสัชนาลัยได้แนะนำให้รวมเขาพนมเพลิงไว้ในเมืองด้วย เพื่อสร้างเป็นพรตบูชากุณฑ์

วัดเขาสุวรรณคีรี อยู่ทางทิศตะวันตก ถัดจาเขาพนมเพลิงไปประมาณ 200 เมตร ตั้งอยู่บนเนินเขาอีกยอดหนึ่งในเทือกเดียวกัน และมีทางเดินเชื่อมต่อกันทางด้านหลังวัดเขาพนมเพลิง ด้านหน้าเป็นวิหารขนาด 7 ห้อง ถัดไปเป็นเจดีย์ประธานทรงลังกาก่อด้วยศิลาแลง มีซุ้มพระทั้งสี่ทิศตั้งอยู่บนฐานประทักษิณรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสซ้อน 5 ชั้น ตรงก้านฉัตรมีพระพุทธรูปปูนปั้นปางลีลาเดินจงกรม รอบก้านฉัตรเช่นเดียวกับวัดช้างล้อม ด้านหลังเจดีย์ประธานมีเจดีย์ทรงกลมล้อมรอบด้วยแนวกำแพงศิลา

วัดช้างล้อม อยู่บริเวณเชิงเขาพนมเพลิงด้านทิศใต้ เจดีย์ประธานทรงลังกาตั้งอยู่บนฐานประทักษิณ
รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ที่ฐานเจดีย์มีช้างปูนปั้นยืนหันหลังชนผนังเจดีย์โดยรอบจำนวน 39 เชือก และช้างที่อยู่ตามมุมเจดีย์ทั้ง 4 ทิศ ตกแต่งเป็นช้างทรงเครื่อง ด้านหน้าเจดีย์ประธานมีบันไดขึ้นสู่ลานประทักษิณซึ่งเป็นฐานชั้นที่สอง เหนือฐานประทักษิณมีซุ้มพระพุทธรูปปางมารวิชัย แต่ถูกทำลายเหลือเพียงองค์เดียว มีวิหารอยู่ด้านหน้าเจดีย์ประธาน ตลอดจนวิหารขนาดเล็กและเจดีย์ราย

วัดเจดีย์เจ็ดแถว ตั้งอยู่ด้านหน้าวัดช้างล้อม บริเวณหน้าวัดมีคูน้ำและกำแพงศิลาแลงสองชั้นล้อมรอบเจดีย์ประธานเป็นทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ มีมณฑปและเจดีย์บริวาร 33 องค์ ส่วนใหญ่ก่อด้วยศิลาแลง ใช้ลวดลายปูนปั้นตกแต่งและมีซุ้มพระประกอบที่เรียกว่าวัดเจดีย์เจ็ดแถว เนื่องจากมีเจดีย์จำนวนหลายแถวภายในวัด สมเด็จ
พระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงสันนิษฐานว่า วัดเจดีย์เจ็ดแถวเป็นที่ประดิษฐานพระอัฐิของพระราชวงศ์สุโขทัย

อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย (เปิดทุกวัน 06.00-21.00 น. ปิดจำหน่าย 18.00 น. โทร. 0 5569 7310) ตั้งอยู่บน ถ.จรดวิถีถ่อง ต.เมืองเก่า อ.เมือง ห่างจากตัวเมืองสุโขทัยไปทางทิศตะวันตกประมาณ 12 กิโลเมตร
ภายในตัวอุทยานแบ่งออกเป็นเขตเมืองชั้นใน และเขตเมืองชั้นนอก

ภายในเขตเมืองชั้นใน ซึ่งถือเป็นใจกลางเมืองเก่าสุโขทัย ในอดีต “เมืองชั้นใน” หมายถึงเขตเมืองอันเป็นที่ตั้งของสถานที่สำคัญภายในกำแพงเมือง เช่น พระราชวัง วัดในเขตพระราชฐาน อาทิ วัดมหาธาตุ วัดศรีสวาย วัดสระสรี วัดตระพังเงิน วัดชนะสงคราม เป็นต้น

นอกจากนี้ยังมี “พระบรมราชานุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราช” ลักษณะเป็นรูปหล่อด้วยโลหะทอง
เหลืองผสมทองแดงรมดำ ขนาดสองเท่าขององค์จริง สูง 3 เมตร ประทับนั่งห้อยพระบาทบรแท่นมนังคศิลา พระหัตถ์ขวาถือคัมภีร์พระหัตถ์ซ้ายอยู่ในท่าสั่งสอนประชาชน ลักษณะพระพักตร์เหมือนพระพุทธรูปสมัยสุโขทัยตอนต้น ข้างพระบรมรูปมีภาพแผ่นจำหลักจารึกเหตุการณ์เกี่ยวกับพระราชกรณียกิจของพระองค์ในจารึกสุโขทัย

โบราณสถานภายนอกเขตเมืองชั้นใน มีสถานที่สำคัญหลายแห่งอยู่รอบนอกกำแพงเมืองชั้นในสี่ทิศ ด้านเหนือเป็นที่ตั้งของศูนย์บริการนักท่องเที่ยว ใกล้กันเป็นวัดพระพายหลวง มีความสำคัญเป็นอันดับสองรองจากวัดมหาธาตุ เพราะเป็นศูนย์กลางของชุมชน ทั้งนี้ทั้งนั้นยังมีวัดสำคัญอีกมากมายรายรอบ เช่น วัดศรีชุม
วัดช้างรอบ วัดสะพานหิน วัดพระเชตุพน วัดเจดีย์สี่ห้องวัดช้างล้อมและวัดตระพังทองหลาง สุดแล้วแต่จะเลือกเข้าชม

พักกายพักใจ
ธาราบุรี รีสอร์ท (10 หมู่ 4 ต. บ้านลุ่ม อ. เมือง จ. สุโขทัย โทร. 0 2262 2428-31)
www.ananda-hotel.com บ้านพักตากอากาศทรงไทยงามเด่นท่ามกลางบรรยากาศร่มรื่นด้วยแมกไม้สีเขียว
นานาพันธุ์ ห้องพักเป็นห้อง Deluxe 5 ห้อง ตบแต่งสวยงามรื่นตา คงคอนเซ็ปต์เนรมิตทุกห้องให้เป็นเมืองอีกเมืองหนึ่งในต่างแดน ทั้งห้องญี่ปุ่น ห้องจีน ห้องบาหลี ห้องโมร็อกโก และห้องไทย ในส่วนของกิจกรรมที่ทาง
รีสอร์ตได้เตรียมไว้ต้อนรับ ทั้งการขี่จักรยานชมอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย พาไปสัมผัสกับวัฒนธรรมท้องถิ่น ต่อด้วยพาไปตลาดในตอนเช้าและเย็นย่ำ-เข้าคอร์สฝึกทำอาหารไทย ตบท้ายด้วยบริการนวดไทยผ่อนคลายความเมื่อยล้า

สุโขทัย เฮอริเทจ รีสอร์ท (999 ต.คลองกระจง อ.ศรีสัชนาลัย จ.สุโขทัย โทร.0 5564 7564-74) ตั้งอยู่ห่างจากสนามบินสุโขทัยเพียง 30 กิโลเมตร มีห้องพักจำนวน 68 ห้อง ออกแบบอำนวยต่อการพักผ่อนแสนสบายเป็นหลัก ในบรรยากาศที่สงบท่ามกลางความสวยงามของธรรมชาติและมีความเป็นส่วนตัว

โกเฮง (144/1 ถ.หน้าเมือง ต.ในเมือง อ.สวรรคโลก โทร.0 5564 1616) ตั้งอยู่ริมแม่น้ำยม ร้านนี้เป็นร้านอาหารไทยแท้ๆ ผสานอาหารจีนไหหลำรสถูกปากและถูกใจทั้งคนพื้นที่และคนต่างถิ่น อาหารขึ้นชื่อได้แก่
ไก่อบสตู ผัดตับโอชา และทีเด็ด ไก่อบมาร์การีน สูตรของโกเฮง หนังไก่กรอบ เนื้อนุ่ม รสเข้มข้น รับประทานกับถั่วลันเตา อร่อยครบเครื่องดี