โรคปลายประสาทอักเสบ (Polyneuritis)
หากคุณคิดว่าอาชีพการงานของคุณไม่มีความเสี่ยงใดๆ แค่นั่งหรือยืนทำงาน ไม่ต้องออกแรงหรือใช้ความคิดในการทำงานมากนัก จะบอกว่าคุณคิดผิด เพราะแค่การนั่งหรือยืนเป็นเวลานานก็มีความเสี่ยงก่อให้เกิดโรคได้ ดังเช่น
โรคปลายประสาทอักเสบ

โรคปลายประสาทอักเสบ เกิดจากความผิดปกติของประสาทส่วนปลาย เป็นผลกระทบจากโรคเครียด
และกล้ามเนื้ออักเสบ การได้รับสารพิษหรือโลหะหนักอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งการนั่ง ยืน หรือยกของในท่าไม่ถูกต้องเป็นเวลานานๆ จนเกิดอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อตั้งแต่บริเวณคอลงไปที่ไหล่ เรื่อยไปถึงกระดูกสันหลังและช่วงเอว ทำให้ทรงตัวไม่ได้ ร่างกายอ่อนปวกเปียก ชาตามปลายนิ้วมือนิ้วเท้า หากปล่อยไว้กล้ามเนื้อจะลีบ เป็นอัมพฤกษ์ อัมพาตได้
ระบบประสาทของมนุษย์เราสามารถแบ่งออกเป็น 2 ระบบใหญ่ๆ คือ ระบบประสาทส่วนกลางและส่วน
ปลาย ระบบส่วนกลาง ประกอบด้วยสมองและไขสันหลังที่อยู่ในช่องกะโหลกศีรษะและช่องกระดูกสันหลัง ส่วนระบบประสาทส่วนปลาย คือ ระบบที่ติดต่อเชื่อมโยงระบบประสาทส่วนกลางกับส่วนต่างๆ ของร่างกาย ประกอบด้วย เส้นประสาทสมอง 12 คู่ เส้นประสาทไขสันหลัง 31 คู่ และปมประสาท ซึ่งเป็นกลุ่มเซลล์
ประสาทที่อยู่นอกระบบประสาทส่วนกลาง
ปลายประสาทอักเสบ (Polyneuritis หรือ Peripheral neuropathy) คือ อาการผิดปกติของประสาท
ส่วนปลาย ซึ่งเกิดจากประสาทส่วนปลายเสื่อม ที่เกิดได้จากหลายสาเหตุ อาทิ
- การขาดสารอาหาร ที่ก่อให้เกิดโรคเหน็บชา
- พิษของยาบางชนิด เช่น ยาไอเอ็นเอช ยาตัวหลักที่ใช้ในการรักษาวัณโรค
- พิษของสารเคมี เช่น สารตะกั่ว สารหนู ยาฆ่าแมลงต่างๆ
- การเป็นโรคติดเชื้อต่างๆ เช่น เรื้อน บาดทะยัก โปลิโอ
- โรคพิษสุราเรื้อรัง โรคเบาหวาน โรคเอสเอลหรือมะเร็ง เช่น มะเร็งปอด มะเร็งต่อมน้ำเหลือง
|
สำหรับอาการปลายประสาทอักเสบนั้น จะค่อยๆ คืบคลานมาอย่างช้าๆ ใช้เวลาเป็นเดือนเป็นปี โดยมัก
เริ่มจากอาการชา หรือปวดแสบปวดร้อนตามปลายมือปลายเท้าและจะเป็นมากในช่วงเวลากลางคืน และเมื่อมีอาการมากๆ ก็อาจจะปลายมือปลายเท้าอ่อนแรง และอาจเป็นอัมพาตได้ในที่สุด เช่น แขนขาเป็นอัมพาต กล้ามเนื้อลีบ เดินเซ มือตก เท้าตก บางรายอาจจะกลั้นอุจจาระหรือปัสสาวะไม่อยู่ ไม่มีความรู้สึกทางเพศ อาการเคลื่อนไหวหรือปฏิกิริยาตอบสนองอัติโนมัติของร่างกายลดลง และไม่มีในที่สุด
สาเหตุสำคัญอีกประการ คือ การนั่งไม่ถูกสุขลักษณะ ซึ่งในช่วงแรกๆ อาจทำให้เกิดอาการปวดหลังเล็กน้อย และค่อยๆ เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จนกลายเป็นอาการเรื้อรัง และอาจก่อให้เกิดโรคปลายประสาทอักเสบได้ในที่สุด ฉะนั้น หากต้องนั่งทำงานอยู่กับที่เป็นเวลานานๆ ควรนั่งในท่าที่สบายและเหมาะสมกับสรีระของแต่ละคน และควรลุกจากเก้าอี้เพื่อคลายกล้ามเนื้อที่เมื่อยล้าเป็นระยะ รวมทั้ง คนที่อาศัยอยู่ในเขตอุตสาหกรรมที่มีมลพิษหนาแน่น ผู้ที่เป็นเบาหวาน ดื่มสุราจัด หรือได้รับผลข้างเคียงจากยาต้านไวรัส
ข้อควรระวังที่สำคัญของอาการปลายประสาทอักเสบ คือ เมื่อปลายประสาทไม่สามารถรับรู้ความรู้สึกได้เป็นปกต ิอาจเสี่ยงต่อการเกิดบาดแผลได้ง่าย หากมีอาการรุนแรงอาจทำให้แขนขาเป็นอัมพาตได้ในที่สุด
หากสงสัยว่ามีอาการดังกล่าว ควบพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุและหาแนวทางป้องกันเพื่อไม่ให้ลุกลาม ซึ่งโดยทั่วไปแล้วอาจจะต้องตรวจเลือด ปัสสาวะ เอกซเรย์ และรักษาตามสาเหตุที่พบ เช่น เกิดจากโรค
เบาหวาน สารพิษต่างๆ และโรคอื่นๆ ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยง เช่น โรคพิษสุราเรื้อรั้ง ในบางรายถ้ามีอาการแขนขาอ่อนแรงอาจจะต้องทำกายภาพบำบัดร่วมด้วย ซึ่งต้องใช้เวลาในการบำบัดประมาณ 1 ปี
แนวทางสำคัญที่สุดก็คือการป้องกันไม่เกิดอาการดังกล่าว ทั้งนี้ ทำได้ทั้งการใส่ใจในเรื่องอาหารการกิน คือ เลือกรับประทานอาหารให้ครบทุกหมู่ หากมีโรคประจำตัวก็ควรพบแพทย์อย่างต่อเนื่องเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอาการเสี่ยง หรือรักษาได้อย่างทันท่วงทีเมื่อมีอาการเสี่ยง ที่สำคัญ ถ้าใครเคยชินกับพฤติกรรมการอยู่ในท่าใดท่าหนึ่งนานเกินไป ก็ควรปรับเปลี่ยนเพื่อลดความเสี่ยงดังกล่าว
|