โครงสร้างการศึกษา

การศึกษาก่อนวัยเรียน 2 - 5 ขวบ
ไม่เป็นการศึกษาภาคบังคับ แต่ถือเป็นประเพณีปฏิบัติอันยาวนานของฝรั่งเศส ซึ่งในปัจจุบันมีเด็กที่อายุตั้งแต่ 3 ขวบขึ้นไปเข้าโรงเรียนถึง 99% ของจำนวนเด็กทั้งหมด โรงเรียนอนุบาลของรัฐเป็นบริการฟรี แต่ในโรงเรียนเอกชนผู้ปกครองต้องเสียค่าเล่าเรียนเอง โดยทั่วไปโรงเรียนอนุบาลแยกออกเป็น 3 ชั้นเรียน คือ
ชั้นเล็ก (Petite Section) ชั้นกลาง (Moyenne Section) และชั้นสูง (Grande Section)

การศึกษาระดับประถมศึกษา 6 - 10 ขวบ (Primary School)
เป็นการบริการฟรีและเป็นการศึกษาภาคบังคับสำหรับเด็กฝรั่งเศสและเด็กต่างชาติในฝรั่งเศส โรงเรียนระดับประถมประกอบด้วย 5 ชั้น คือ ชั้นเตรียมประถมศึกษา Classe Préparatoire (CP) ชั้นประถมศึกษาตอนต้นปีที่ 1 Cours Elémentaire 1 (CE1) ชั้นประถมศึกษาตอนต้นปีที่ 2 Cours Elémentaire 2 (CE2) ชั้นประถมศึกษาตอนปลายปีที่ 1 Cours Moyen 1 (CM1) และชั้นประถมศึกษาตอนปลายปีที่ 2 Cours Moyen 2 (CM2)

การศึกษาระดับมัธยมศึกษา 11 - 18 ปี (Secondary School)
ยังคงเป็นการบริการฟรีและเป็นการศึกษาภาคบังคับสำหรับเด็กฝรั่งเศสและเด็กต่างชาติในฝรั่งเศส แยกออกเป็น 2 ระดับ คือ

• โรงเรียนมัธยมศึกษาสายสามัญและทางเทคโนโลยี (Lycée d’enseignement général et
  technologique) ใช้ระยะเวลาศึกษา 3 ปี คือ ชั้นปีที่ 1 (Première) ชั้นปีที่ 2 (Seconde) และชั้นปลาย (Terminale) เพื่อเตรียมสอบรับประกาศนียบัตรสายสามัญ (Baccalauréat général) หรือประกาศนียบัตรสายเทคโนโลยี (Baccalauréat technologique) หรือประกาศนียบัตรสายช่างเทคนิค (Brevet de
  technicien)
• โรงเรียนมัธยมศึกษาสายวิชาชีพ (Lycée Professionnel) เพื่อเตรียมสอบรับประกาศนียบัตรวิชาชีพ
  Certificat d’Aptitude Professionnelle (CAP) หรือประกาศนียบัตรอาชีวศึกษา Brevet d’Etudes
  Professionnelles (BEP) และประกาศนียบัตรมัธยมปลายสายอาชีพ (Baccalauréat professionnel)

ประกาศนียบัตร Baccalauréat
เป็นกุญแจสำคัญสู่การศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษา ซึ่งประกาศนียบัตรดังกล่าวจะต้องเป็นประกาศนียบัตรแห่งชาติที่ได้มาจากผลการสอบทั่วไป โดยข้อสอบกลางของรัฐ ไม่ใช่ ประกาศนียบัตรของสถานศึกษา ซึ่งเทียบเท่าวุฒิมัธยมศึกษาปีที่ 6 ในประเทศไทย นักเรียนที่จบ ม.6 และต้องการศึกษาต่อระดับปริญญาตรีในประเทศฝรั่งเศส จำเป็นต้องสอบวัดระดับความรู้ภาษาฝรั่งเศสให้ได้เสียก่อน

การศึกษาระดับอุดมศึกษา (Higher Education System)
เพื่อให้เป็นมาตรฐานเดียวกันกับทุกประเทศในยุโรป ระบบการศึกษาฝรั่งเศสได้ปรับเปลี่ยนให้เป็นแบบ
LMD (Licence, Master, Doctorat) โดยปีการศึกษาของฝรั่งเศสจะเริ่มนับตั้งแต่จบการศึกษาวุฒิบัตรมัธยมปลาย และสอบผ่านได้ Baccalauréat ซึ่งเปรียบเสมือนใบผ่านให้เข้าไปเรียนในระดับอุดมศึกษาได้

Baccalauréat + 3 ปี = Licence หรือเทียบเท่าวุฒิปริญญาตรี Bachelor (180 หน่วยกิต)
Baccalauréat + 5 ปี = Master คือ ปริญญาโท (300 หน่วยกิต)
Baccalauréat + 8 ปี = Doctorat (PhD) คือ ปริญญาเอก

• โรงเรียนวิชาชีพชั้นสูงสายศิลปะ หลักสูตรประมาณ 4 - 5 ปี ได้รับปริญญาบัตรซึ่งออกโดยรัฐบาล
  ฝรั่งเศส
• โรงเรียนด้านศิลปะประยุกต์ รับรองโดยกรงทรวงศึกษาธิการของฝรั่งเศส
• โรงเรียนวิจิตรศิลป์ สังกัดกระทรวงวัฒนธรรม หลักสูตรประมาณ 3 หรือ 5 ปี
• โรงเรียนด้านสถาปัตยกรรม ในประเทศฝรั่งเศสมีโรงเรียนด้านสถาปัตยกรรมอยู่ 20 แห่ง สังกัดกระทรวงวัฒนธรรม หลักสูตร 6 ปี ปริญญาที่ได้รับชื่อว่า DPLG (Diplômé Par Le Gouvernement) ถือเป็นใบอนุญาตด้านวิชาชีพสถาปนิกของประเทศฝรั่งเศส

สถาบันสอนภาษาฝรั่งเศส
การไปเรียนภาษาในฝรั่งเศสไม่ยุ่งยากซับซ้อนแต่อย่างใด มีสถาบันสอนภาษาที่ใช้ชื่อว่า “ศูนย์ภาษา
(Centres de langues)” สอนภาษาฝรั่งเศสทุกระดับจำนวนกว่า 130 แห่งทั่วประเทศ และรับนักเรียนตลอดทั้งปี ศูนย์ภาษาส่วนมากนิยมจัดหลักสูตรภาคฤดูร้อน คือในระหว่างเดือนกรกฎาคม สิงหาคม และกันยายน ซึ่งเป็นช่วงปิดภาคเรียนของประเทศในยุโรป ศูนย์ภาษามี 2 ประเภท คือ

ศูนย์ภาษาเอกชน
สถาบันเอกชนมีการอำนวยความสะดวกอย่างดี เหมาะสำหรับนักศึกษาที่ต้องการเรียนระยะสั้นตั้งแต่ 2
สัปดาห์ถึง 6 เดือน การช่วยเหลืออำนวยความสะดวกในทุกด้าน และการที่ศูนย์ภาษาเอกชนเป็นหน่วยงานขนาดเล็ก ทำให้ไม่ต้องเสียเวลากับปัญหาด้านธุรการทั่วไป เช่น ที่พักอาศัย อาหาร การหาข้อมูลต่าง ๆ แต่ค่าใช้จ่ายค่อนข้างจะสูงกว่ามาก

ศูนย์ภาษาของมหาวิทยาลัย
ศูนย์ภาษาของมหาวิทยาลัย จะรับนักศึกษาเป็นภาคการศึกษาปกติ (ต.ค.- ม.ค. และ ก.พ.- มิ.ย.) หรือภาคฤดูร้อน (ก.ค.- ก.ย.) ประสิทธิภาพในด้านการเรียนการสอนของหลักสูตรเป็นที่ยอมรับ แต่ในด้านธุรการของนักเรียนจะไม่สะดวกเท่ากับสถาบันเอกชน นักเรียนต่างชาติจะอยู่ในสภาพแวดล้อมของมหาวิทยาลัยและใช้ชีวิตประจำวันเช่นเดียวกันกับนักศึกษาฝรั่งเศส โดยไม่มีบริการพิเศษให้ ซึ่งจะทำให้นักเรียนต่างชาติต้องใช้เวลาปรับตัวในตอนต้นของการเรียนอยู่บ้าง จึงไม่เหมาะกับนักเรียนที่ต้องการเรียนภาษาระยะสั้น แต่เหมาะกับนักเรียนที่ต้องการเรียนภาษาฝรั่งเศสในระยะยาว (ประมาณ 1 ปี) โดยเฉพาะอย่างยิ่งนักเรียนที่เรียนภาษาเพื่อเตรียมตัวเข้าศึกษาต่อในสถาบันระดับอุดมศึกษาของฝรั่งเศส

ข้อดีของการเรียนภาษาฝรั่งเศสในมหาวิทยาลัยคือ การมีโอกาสได้พบกับนักศึกษาฝรั่งเศสตลอดเวลา เพื่อการฝึกภาษา และได้รับทราบข้อมูลที่เป็นประโยชน์ในการเตรียมตัวเป็นนักศึกษาต่อไป นอกจากนั้น ยังสามารถเข้าไปฟังบรรยายวิชาที่จะลงทะเบียนศึกษาในภาคเรียนต่อไปได้ และยังเป็นโอกาสที่ดีในการปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมใหม่ๆ แบบนักศึกษา เพราะเมื่อถึงเวลาเข้าศึกษาแล้วจะได้ไม่ต้องไปเสียเวลากับการปรับตัวอีก ซึ่งจะทำให้สามารถใช้เวลากับการเรียนได้อย่างเต็มที่

ศูนย์ภาษาทั้ง 2 ประเภทมีมาตรฐานการศึกษาเท่าเทียมกันทั้งในด้านเนื้อหาวิชาและวิธีการเรียนการสอน โดยจะมีข้อแตกต่างแต่เพียงสภาพแวดล้อมของแต่ละแห่งเท่านั้น

ปีการศึกษาของฝรั่งเศส
ปีการศึกษาของฝรั่งเศสเริ่มตั้งแต่เดือนกันยายนหรือเดือนตุลาคม สิ้นสุดในเดือนพฤษภาคมหรือเดือน
มิถุนายน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสถาบันการศึกษาแต่ละแห่ง

การเทียบโอนหน่วยกิต
สำหรับนักศึกษาไทย วุฒิบัตรชั้นมัธยมปลายสามารถใช้เทียบเท่าเพื่อเรียนต่อในระดับอุดมศึกษาของ
ฝรั่งเศสได้

ระบบการโอนหน่วยกิตแบบยุโรป
การเทียบโอนหน่วยกิตระหว่างสถาบันอุดมศึกษาของยุโรปสามารถกระทำได้โดยประเมินจากหน่วยกิตของแต่ละวิชา คิดเป็น 60 หน่วยกิตต่อปีการศึกษา
รวมเป็น 180 หน่วยกิต สำหรับระดับ Licence
รวมเป็น 300 หน่วยกิต สำหรับระดับ Master